Vanaf 2026 kun je je CV-ketel alleen vervangen als je tegelijkertijd ook een (hybride) warmtepomp laat installeren, zo is het plan van minister De Jonge. Daarop zijn wel wat uitzonderingen. Zo zijn appartementen en monumenten uitgesloten van deze verplichting. En ook als de gemeente binnen 10 jaar een warmtenet wil aanleggen, hoef je er niet aan te voldoen. De belangrijkste uitzondering is echter dat je de investering in de hybride warmtepomp binnen 7 jaar moet kunnen terugverdienen.

In het voorjaar verschenen de resultaten van een demonstratieproject hybride warmtepompen. Bij 120 woningen waren hybride warmtepompen geïnstalleerd. De resultaten waren geweldig: een besparing van gemiddeld 75% op het gasverbruik, of te wel € 950 per jaar. Zie:  https://www.demoprojecthybride.nl/wp-content/uploads/2023/06/Samenvatting-resultaten-Demonstratieproject-juni2023-2.pdf

Daar valt echter nog al wat op af te dingen: bijna alle deelnemende woningen waren vrijstaand of twee-onder-één kapper, nauwelijks rijtjeswoningen. Het gemiddelde gasverbruik was 1873 m3 gas, terwijl het gemiddelde gasverbruik in Nederland ongeveer 1200 m3 is. Ook was geen rekening gehouden dat de laatste winter zacht was (10% minder) en mensen zelf minder verbruikten (15% minder). Als je daarvoor corrigeert, zien de resultaten er heel anders uit.

Eind september verscheen er in de dagbladen een artikel dat, uitgaande van de tarieven van het prijsplafond, in het gros van de woningen (90%) een hybride warmtepomp niet binnen 7 jaar wordt terugverdiend. Ook hier wordt gewezen op het dalende gasverbruik wat weer leidt tot een langere terugverdientijd. Een hybride warmtepomp gaat echter wel zo’n 15 jaar mee en dan is deze absoluut voordelig. Ook stijgt de waarde van je huis erdoor.

Vereniging Eigen Huis heeft door Berenschot een eigen onderzoek laten uitvoeren. In plaats van – volgens de minister – 2,65 miljoen woningen met een hybride warmtepomp met terugverdientijd binnen 7 jaar zouden dat er maar een schamele 270.000 zijn. De oorzaken van dit verschil: onrealistische cijfers gemiddeld gasverbruik verschillende woningtypen, inflatie is eerder niet meegenomen en kosten onderhoud warmtepomp zijn niet meegenomen. Zie: https://www.eigenhuis.nl/nieuws/miljoenen-huiseigenaren-mogelijk-onterecht-verplicht-tot-warmtepomp.

Eigen Huis concludeert dan ook: “De verplichte aanschaf van een warmtepomp kan grote financiële gevolgen hebben voor huiseigenaren. Deze gevolgen verschillen bovendien sterk per huiseigenaar. Sommige huiseigenaren hebben er profijt van, terwijl anderen (met name in een kleinere woning en een lager gasverbruik) er onder de streep zelfs op achteruit kunnen gaan. Deze laatste groep betreft juist kwetsbare huishoudens. Hierdoor leidt de verplichting tot meer ongelijkheid en onrechtvaardigheid. Ook kan de aanschaf grote nadelige gevolgen hebben voor de financiële buffer en financiële flexibiliteit van huishoudens.” (Denk bv aan dure reparaties van een warmtepomp na twee jaar garantie).

Volgens Milieu Centraal koop je een warmtepomp dus in eerste plaats om jouw steentje bij te dragen aan het klimaat. Je bespaart met een hybride warmtepomp zo’n 30 procent op je CO2-uitstoot voor verwarmen. En dat wordt met de vergroening van de stroomopwek in Nederland nog meer. Op een wat langere termijn dan 7 jaar rendeert een warmtepomp financieel wel degelijk en komt het ook ten goede aan de waarde van de woning.

Echter, de positie van de kleinere woning met een lager gasverbruik en meestal bewoners met een kleinere portemonnee verdient meer aandacht. De verplichting van een hybride warmtepomp mag niet contraproductief zijn aan de vermindering van de energie armoede. En ook het simpele feit dat bij tussenwoningen de buitenunit noodgedwongen bijna altijd onder een raam moet komen te staan, moet serieus worden genomen. Te veel is nu het dwingende beleid voor iedereen gebaseerd op een klein en niet representatief deel van de woningvoorraad.