Frank Pek is al tien jaar lid van Energiefabriek013. In 2024 heeft hij een thuisbatterij aangeschaft. Hieronder vertelt hij over zijn overwegingen en ervaringen. Denk je er zelf over om een thuisbatterij aan te schaffen? Lees dan snel verder.

Frank woont met zijn vrouw en dochter in Tilburg Noord, in een huis uit 1991. Ze hebben in de afgelopen jaren al heel wat duurzame maatregelen genomen, zoals HR++ glas, radiatoren met hoog rendement, isolerende muurverf, zonnepanelen en een zuinige elektrische auto. Ze koken sinds kort op elektriciteit, en binnenkort komt er een warmtepomp plus een boiler voor verwarming en douchewater. Dan zijn ze helemaal van het gas af.

Wanneer heb je een thuisbatterij aangeschaft?

“We hebben de thuisbatterij aangeschaft in maart 2024. Het bedrijf 100%Zon (dat eerder onze zonnepanelen heeft geïnstalleerd) organiseerde daar een informatieavond over, samen met Enphase (leverancier van thuisaccu’s). Dat was erg interessant. Vervolgens hebben we een adviseur van 100%Zon uitgenodigd om bij ons thuis te komen vertellen over de concrete mogelijkheden.”

Wat waren je overwegingen bij de aanschaf?

“Mijn belangrijkste overweging was dat ik de energie die we opwekken met onze zonnepanelen zoveel mogelijk zelf wil verbruiken. Verder helpt zo’n thuisbatterij een klein beetje tegen de disbalans op het elektriciteitsnet. Je kunt immers stroom afnemen als er een overschot is, en stroom leveren als er schaarste is. Om de aanschaf van de thuisaccu ook financieel interessant te maken, zijn we overgestapt op een dynamisch energiecontract. Die overstap was trouwens ook nodig om de BTW over de aanschafprijs van de thuisaccu terug te kunnen krijgen. In 2024 klonken al de eerste signalen dat energiemaatschappijen terugleverkosten zouden gaan rekenen. Met het dynamisch energiecontract hebben we die terugleverkosten niet. Tot slot wilden we al langer de meterkast uitbreiden voor een toekomstige warmtepomp en laadpaal, en dat viel mooi te combineren met de aanschaf en installatie van de thuisbatterij.”

Was het ingewikkeld om te kiezen welke thuisbatterij geschikt was?

“Nee, dat was niet ingewikkeld. Onze zonnepanelen hebben micro-omvormers van Enphase. De thuisbatterij moest daarbij passen; dat maakte de keuze eenvoudig. Het is de Enphase 10T geworden. Deze maakt nauwelijks geluid en is er geen externe koeling nodig. Bovendien zat er een ruime garantie op: 15 jaar of 6000 cycli. De 10T heeft een totale bruikbare opslagcapaciteit van 10,5 kWh, en kan een continu vermogen leveren van 3,84 kW. Dat past goed bij het piekvermogen van onze zonnepanelen (de batterij is op een mooie zonnige dag in zo’n drie uur vol) en bij onze elektrische auto. We laden onze elektrische auto via een normaal stopcontact, dus zonder laadpaal. De auto heeft 2,4 kW nodig om op te laden, en dan hebben we daarnaast vanuit de batterij nog wat elektriciteit over voor koelkast, inductieplaat, en dergelijke. De prijs van de Enphase 10T thuisbatterij bedroeg toen circa 9000 euro, inclusief installatie, exclusief BTW (die kregen we terug) en exclusief de uitbreiding van onze meterkast.”

Hoe verliep de installatie?

De elektricien kwam eerst langs om de meterkast te bekijken en een plan te maken voor de uitbreiding. Hij adviseerde ook over de beste locatie voor de thuisbatterij. In ons geval was dat de inpandige garage. Daarom hebben we de extra groepenkast ook in de garage laten plaatsen. Het meeste werk was eigenlijk het graafwerk van de oude meterkast naar de nieuwe groepenkast, door de voortuin. Ik heb zelf urenlang staan spitten en heb een mantelbuis geplaatst. Daar heeft de elektricien de kabels doorheen getrokken. De installatie was goed voorbereid door 100%Zon. Ze kwamen met drie mannen, want zo’n batterij is zwaar, ook al bestaat hij uit drie losse units. Ze waren dan ook erg blij dat de batterij dicht bij de ingang en dicht bij de grond geplaatst kon worden. Voor de zekerheid heb ik er zelf een hekje omheen gebouwd, zodat we er niet met onze fietsen tegenaan rijden.”

Hoe bevalt de batterij in het dagelijks gebruik?

“Dat bevalt erg goed. De thuisbatterij heeft geen storingen gehad. Wel heeft de app om de thuisbatterij te bedienen een tijdje gehaperd, maar dat is meestal snel weer opgelost. Ik gebruik de Enligten-app van Enphase. Daarmee kun je kiezen voor eigen verbruik (deze optie maximaliseert de energie onafhankelijkheid) of AI-optimalisatie (deze optie optimaliseert besparingen met tarieven, verbruik en voorspellingen). De app krijgt steeds meer mogelijkheden. Ik gebruik tot nu toe de optie eigen verbruik, omdat ik het fijn vind om zelf te bepalen wanneer ik de accu oplaad en ontlaad. In de zomer hebben we stroom over, en dan vind ik het leuk om die stroom op het gunstigste moment te verkopen. In de winter wekken we zelf te weinig stroom op en dan koop ik stroom van het net op een gunstig moment. We verschuiven dus onze inkoop en teruglevering van stroom, maar we handelen verder niet. Ik ben gemiddeld 10 minuten per dag bezig met het instellen van de app van de thuisbatterij. Als de elektrische auto die dag moet worden opgeladen, komt er nog 5 minuten bij.”

Wat is het effect van de batterij?

“We verbruiken nu zelf een veel groter deel van de elektriciteit die we opwekken met onze zonnepanelen. Dat was vóór de batterij zo’n 21% (inclusief een elektrische auto waar we toen 18.000 kilometer per jaar mee reden). Dat is met batterij ongeveer 61%. Daar moet ik wel de kanttekening bij maken dat je ook energie verliest als je de batterij oplaadt en vervolgens ontlaadt. Als ik dat verlies eraf trek, verbruiken we nu 51% van onze opgewekte energie zelf. Overigens zijn die percentages natuurlijk sterk afhankelijk van hoeveel je opwekt en hoeveel je verbruikt. Toch is het (met de batterij) interessant om gericht te kiezen wanneer we de auto opladen, de wasmachine aanzetten of juist de accu ontladen richting het net. Zo betalen we minder voor de gekochte elektriciteit en krijgen we meer voor onze opgewekte stroom.”

Waar ben je blij mee en waar minder blij mee?

“Ik ben blij dat we meer van onze zelf opgewekte stroom zelf gebruiken. En dat we gericht kunnen inkopen en terug leveren. Het is lastig om te berekenen of je de aanschaf van de thuisbatterij terug verdient. Zo lang de salderingsregeling geldt, schat ik dat je de batterij in zo’n 15 jaar terugverdient. Dat is ook de verwachte levensduur. Dus dat maakt de aanschaf, puur financieel gezien, niet aantrekkelijk. Maar als de salderingsregeling wordt afgeschaft op 1 januari 2027, zal het plaatje echt anders worden. Hoe dat precies uitpakt is lastig te voorspellen.”

“Minder blij ben ik met het feit dat het type batterij dat wij hebben gekocht, niet geschikt is om als back-up te dienen bij stroomstoringen op het net. Het zou toch mooi zijn om op zo’n moment je eigen stroom van je zonnepanelen te kunnen blijven gebruiken om je belangrijkste apparaten draaiend te kunnen houden. Maar dat kan dus niet. Nieuwe types batterijen kunnen dat wel. Als ik nog geen batterij had, zou ik er nu een kiezen die dat wel kan. Het wordt immers steeds actueler met de geopolitieke onrust en de grote drukte op het stroomnet.”

Ben je verrassingen tegen gekomen?

“We hebben de thuisbatterij in het hele jaar 2025 ongeveer 2900 kWh geladen en 2400 kWh ontladen. Daar zit dus ongeveer 500 kWh verschil tussen; dat wil zeggen 17% verlies. Dat dat verlies zo hoog zou zijn, zag ik niet aankomen. Op basis van de website van de leverancier, rekende ik op 11%. Dat blijkt alleen haalbaar onder optimale omstandigheden (zoals een halfvolle batterij). Thuis zijn de omstandigheden echter vanzelfsprekend niet de hele tijd optimaal.”

Heb je tips?

“Milieu Centraal komt tot de conclusie dat je een thuisbatterij niet terugverdient binnen de levensduur. Op basis van mijn eigen ervaring, is het financieel gezien inderdaad met de thuisaccu uit 2024 nog niet superaantrekkelijk. Toch vind ik het wel een sport om op slimme momenten te laden en te ontladen. Er zijn nu goedkopere thuisaccu’s, maar let daarbij op de garantievoorwaarden.

Overweeg je de aanschaf van een thuisbatterij? Check dan eerst of je meterkast geschikt is. Zo nee, check dan of je in aanmerking komt voor uitbreiding van je meterkast. Met de huidige drukte op het stroomnet is dat niet vanzelfsprekend.

Heb je een batterij? Gebruik dan toch zoveel mogelijk stroom die je opwekt met je zonnepanelen direct. Alles wat je via de thuisbatterij laat lopen is immers minder effectief (vanwege het verlies van 17%). Dus doe bijvoorbeeld de was en laadt de auto op als de zon schijnt. Zet daarbij niet meer apparaten tegelijk aan dan waarvoor je op kunt wekken. Als je apparaten gebruikt met relatief laag vermogen, beperk je de pieken in je gebruik en maak je optimaler gebruik van de zon. Deze laatste tips gelden overigens ook zonder thuisbatterij.”

Corine Breure

Lees hier meer over thuisbatterijen op de site van Milieu Centraal